7. Sınıf Metin Türleri Konu Anlatımı

Öykü, masal, roman, deneme, biyografi, anı… hepsi de birbirinden ilginç ve heyecanlı yazı türü. Okuduğumuz kitap türleri hakkında genel ve anlaşılır bilgiler sunan bu yazı ayrıca sınavlara hazırlık için birebir. İşte, 7. sınıf metin türleri konu anlatımı:

7. Sınıf Metin Türleri konusu olay, düşünce ve bildirme yazıları ile şiirleri kapsar. Aşağıda bu dört bölümü ve kendi içindeki alt başlıklarını sade ve basit bir dille anlattım. Dilerseniz 7. sınıf metin türleri konu anlatımını PDF biçiminde sayfanın en altında indirebilirsiniz.

7. Sınıf Metin Türleri Konu Anlatımı

A) Olay Yazıları​

7. Sınıf Metin Türleri konusunun işleyeceğimiz ilk bölümü olan olay yazıları, kendi içinde 9’a ayrılır:

1) Öykü (Hikâye)

  • Yaşanmış ya da yaşanabilir olayları anlatır.
  • Yer, zaman, olay ve kişi unsurları vardır.
  • Serim, düğüm ve çözüm bölümlerinden oluşur.
  • Dar bir zaman dilimini içerir.
  • Romanlar kadar detaylı olmadığı için daha kısa bir yazı türüdür.
  • 1 veya 3. kişi ağzıyla anlatım görülür.

2) Roman

  • Yaşanmış veya yaşanabilir olayları ele alır.
  • Yer, zaman, olay ve kişi unsurları vardır.
  • Geniş bir zaman dilimini kapsar.
  • Olaylar öykülere göre daha detaylı anlatılır. Bu nedenle öyküye göre daha uzun bir yazı türüdür.
  • 1 veya 3. kişi ağzıyla anlatım görülür.

3) Masal

  • Hayal ürünü olayları anlatır.
  • Olağanüstü kahramanlar vardır.
  • Eğiticilik yönü vardır, çoğunlukla çocuklara hitap eder.
  • Yer ve zaman unsurları belli değildir.
  • Tekerlemeler bulunur.
  • Sonunda ders verilir. (İyiler kazanır, kötüler cezalandırılır.)
  • Duyulan geçmiş zaman (-miş) ekini alır.
  • Ulusal değil evrensel konular içerir: İyilik, doğruluk, dürüstlük…

4) Fabl

  • Olayda geçen varlıklar çoğunlukla hayvanlardan seçilir ve insan özelliği kazanmıştır (kişileştirme, konuşturma)
  • Masallar gibi ders verme amacı vardır.

5) Destan

  • Milletlerin başından geçen felaketleri (savaş, kıtlık, göç..) olağanüstü olay ve kişiler de içererek anlatan yazılardır.
  • En uzun yazı türüdür. (Örneğin Manas Destanı yaklaşık 500.000 dizeden oluşur.)
  • Oluştuğu dönemden günümüze kadar çoğu sözlü olarak ulaşmış daha sonra yazıya geçirilmiştir.
  • Evrensel değil, ulusal özellikler içerir.

6) Efsane

  • Tarih öncesi dönemlerde bilimin yeteri kadar gelişmemesi nedeniyle insanlar bazı doğa olaylarını kendilerince yorumlamıştır. Halk arasında öyle olduğuna inanılan bazı açıklamalar zamanla günümüze kadar ulaşmış, efsaneleri oluşturmuştur.
  • En eski yazı türüdür.
  • Masallar gibi duyulan geçmiş zaman (-miş) ekini alır.

7) Günlük

  • Bir insanın başından geçen olayları kişisel görüşlerini de katarak günü gününe yazdığı kısa metin türüdür.
  • Yazıldığı günün tarihi atılır.
  • Kişisel (öznel) ifadeler içerir.
  • İçten anlatım görülür.

8) Anı

  • Bir kişinin doğrudan yaşadığı veya şahit olduğu bir olayı aradan belli bir zaman geçtikten sonra kaleme almasıdır.
  • Tarihe ışık tutar ama tamamen tarihi belge olarak nitelendirilemez çünkü yazar olayları kendi bakış açısına dayandırarak anlatır. Yani bir yönüyle öznel ifadeler içerir.

9) Tiyatro

  • Hayatın içindeki olayların genellikle sahnede oynanması için hazırlanan metin türüdür.
  • Karşılıklı konuşmalar içerir.
  • Yazar, eser, seyirci ve oyun unsurları tiyatro için önemlidir.
  • Olaylar ve konuşmalarla insanları düşündürmek, onlara ders vermek amaçlanır.

B) Düşünce Yazıları

7. Sınıf Metin Türleri içinde önemli bir yeri olan düşünce yazıları kendi içinde 6’ya ayrılır: Deneme, makale, köşe yazısı, sohbet, eleştiri ve nutuk.

1) Deneme

  • Herhangi bir konuda yazarın kişisel görüşlerini öne sürdüğü metin türleridir.
  • Konu sınırlaması yoktur.
  • Öznel ifadeler içerdiği için kanıtlama amacı (kesinlik) yoktur.
  • Kendi kendiyle sohbet havası hakimdir.
  • Samimi bir dil kullanılır.

2) Makale

  • Yazarın belli bir konuda (bilim, sanat, kültür, edebiyat…) kendi duygularını katmadan anlattığı bilimsel metin türleridir.
  • Nesnel anlatım görülür, kanıtlama amacı vardır.
  • Resmi bir dil görülür.
  • Gazete veya dergilerde yayımlanır.
  • Herkes yazamaz, alanında uzman olmak gerekir.

3) Fıkra (Köşe Yazısı)

  • Yazarın güncel olaylar üzerinden kişisel görüşlerini aktarmasıdır.
  • Kanıtlama amacı yoktur.
  • Anlatımda sohbet havası hakimdir.
  • Düşündürücü ve esprili sözlere yer verilir.

4) Sohbet (Söyleşi)

  • Tıpkı deneme gibi herhangi bir konuda yazarın kişisel görüşlerini öne sürdüğü metin türleridir.
  • Konu sınırlaması yoktur.
  • Öznellik ağır bastığı için kanıtlama amacı yoktur.
  • Samimi bir üslupla yazılır.
  • Sohbet havası vardır. Bu yönüyle denemeden ayrılır.

5) Eleştiri (Tenkit)

  • Bir eserin olumlu ya da olumsuz yanlarını ortaya çıkaran değerlendirme yazılarıdır.
  • Amaç eserin gerçek değerini ortaya çıkarmak, sanatçıya yol göstermektir.
  • Eleştiriler sanatçının kişiliğinden bağımsız olmalı, sanat anlayışı ya da eser üzerinde yoğunlaşmalı.

6) Nutuk (Söylev)

  • Bir kişinin toplumu ilgilendiren önemli konularda duygu ve düşüncesini coşkulu olarak anlatmasıdır.
  • Dinleyenler üzerinde yönlendirici bir etkiye sahiptir.

C) Bildirme Yazıları

7. Sınıf Metin Türleri konusunun diğer alt başlığı da “Bildirme Yazıları”dır. Bu bölüm kendi içinde 8’e ayrılır:

1) Biyografi (Yaşam Öyküsü)

  • Tanınmış birinin hayatını belli bir sıra içerisinde anlatan eserlerdir.
  • Amaç, kişinin hayatını, görüşlerini veya eserlerini ortaya çıkarmaktır.

2) Otobiyografi (Öz Yaşam Öyküsü)

  • Birinin kendi hayatını anlatmasıdır. Bunu yaparken çevresindekileri de eserine katabilir.
  • Anıya benzese de onlara göre geniş kapsamlıdır.

3) Gezi Yazısı (Seyahatname)

  • Yazarın gezip gördüğü yerleri kişisel görüşlerini de ekleyerek kaleme almasıdır.
  • Betimlemeye yer verilir.
  • Bu tür eserler okuyucuda gerçekçilik hissi uyandırmalıdır.

4) Haber Yazısı

  • Önemli olayların en kısa sürede okuyucuya duyurulmasıdır.
  • Haberle uğraşan muhabirlerin kişisel görüşlerinden uzak durması gerekir.
  • Haber metinleri güncel ve gerçek olmalıdır.

5) Röportaj

  • Çoğunlukla karşılıklı diyaloglar şeklinde soru ve cevaplar içeren metin türleridir.
  • Gerçeğin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.
  • Karşıdaki kişinin verdiği cevap, fotoğraf ya da çeşitli belgelerle doğruluğu sağlanır.
  • Çeşitli anlatım biçimlerinden (betimleme, öyküleme, açıklama, tartışma) faydalanılır.

6) Mektup

  • Duygu, düşünce veya isteğin karşıdaki kişiye iletilmesi amacıyla belli kurallar dahilinde yazılan metin türleridir.
  • Hitap belirten sözcüklerle başlanır.
  • Edebi, özel, resmi ve iş olmak üzere çeşitli türleri vardır.

7) Tutanak

  • Bir olay veya durumun sağlıklı değerlendirilmesi amacıyla anlatıldığı metin türüdür.
  • Belli kurallar dahilinde ve ayrıntılı olarak yazılır.

8) Dilekçe

  • Bir kişi ya da kuruma karşı istek veya düşüncenin iletilmesi için yazılan resmi yazılardır.
  • Belli kurallar dahilinde ve ciddi bir üslupla yazılır.

Şiir Türleri

7. Sınıf Metin Türleri konusunda işleyeceğimiz son bölüm “Şiir Türleri” konusudur. Bu konu bazen ayrı bölümde de işlenebilir ancak şiirler de bir metin türü (edebi tür) olduğu için bu bölüme dahil ettim.

1) Lirik Şiir

  • Aşk, ayrılık, özlem, yalnızlık gibi duygusal şiirlerdir.
  • Okunduğunda insanı derinden etkiler.

2) Didaktik Şiir

  • Bir düşünceyi aşılamak veya bir konuda bilgi vermek için yazılan öğretici şiirlerdir.
Dinle Sana Bir Nasihat Edeyim​

"Dinle sana bir nasihat edeyim. 
Hatırdan, gönülden geçici olma. 
Yiğidin başına bir iş gelince 
Anı yad ellere açıcı olma."

(KARACAOĞLAN)

3) Epik Şiir

  • Yiğitlik, kahramanlık, savaş, vatan sevgisi gibi tarihi konuları işleyen destansı şiirlerdir.

4) Pastoral Şiir

  • Doğa şiirleridir.
  • Köy ve dağ yaşamının güzelliklerini, bunlara duyulan özlemi dile getir.
  • Bu tür şiirlerde dağ, yayla, çoban, koyun… gibi sözcükler kullanılır.

5) Satirik Şiir

  • Toplumun aksayan yönünü veya insandaki beceriksizliği eleştirel, alaylı dille ifade eden şiir türüdür.

“7. Sınıf Metin Türleri Konu Anlatımı” üzerine bir yorum

Yorum yapın