Açıklama Bildiren Cümle Nedir?

Makale, haber yazısı, ders kitapları hatta sorularda bile açıklama bildiren cümlelere rastlarız. İşte, bu sayfada bu anlamdaki cümleleri önemli notlarla anlattım:

Açıklama Bildiren Cümle

İki yargıdan birinin, diğerinin açıklaması olduğu cümlelerdir. Açıklama bildiren cümlelerde amaç belirsiz bir olay ya da durum hakkında bilgi vermek, bilinmeyeni açığa kavuşturmaktır. Genellikle neden (sebep, gerekçe) bildiren cümlelerde açıklama anlamı vardır. Açıklama bildiren cümlede yargılar arasındaki bağlantılar “çünkü, demek ki, yani, anlaşılan…” gibi ifade ya da “-dan” ekiyle sağlanır.

Örneğin: “Eskiden Mersin ve Adana’da yaşayan bir çocuk, yaz yağmurlarını büyük bir heyecan içinde beklerdi çünkü klimanın yaygınlaşmadığı zamanlarda yağmurlar doğal serinlik ve mis gibi toprak kokusu demekti.”

Yukarıdaki cümlede ilk yargının (Eskiden Mersin ve Adana’da yaşayan bir çocuk, yaz yağmurlarını büyük bir heyecan içinde beklerdi.) açıklaması ikinci yargıda (klimanın yaygınlaşmadığı zamanlarda yağmurlar doğal serinlik ve mis gibi toprak kokusu demekti.) bulunmaktadır.

Örnekler

Beni görmeye gelmedi demek ki o gün bana kırılmış.

Açık ve anlaşılır bir üslup kullandığından eserleri geniş kitleler tarafından okunmuş.

Anneannemi ziyaret edemedim çünkü yoğun bakıma almışlar.

Münazarada rakip sınıfı yendik yani üst tura çıktık.

Anlaşılan o ki dizinin ikinci sezonu daha çok sevilmiş.

Arabayı servise götürdüm çünkü motordan ses geliyordu.

Dikkat: Açıklama bildiren cümleleri amaç sonuç cümlesiyle karıştırmayınız. Amaç sonuç cümlesi “amacıyla” ifadesiyle okunabilir ancak açıklama bildiren cümleler bu ifadeyle okunamaz.

Örnekler:

Türkçe dersi ile ilgili içerikler sunmak için bu siteyi kurdum. (amaç sonuç cümlesi)

Satranç taşlarını ahşaptan yaptığı için yoğun ilgi görüyor. (açıklama cümlesi)

Not: Açıklama bildiren cümleler arasında “çünkü, demek ki, yani, anlaşılan…” gibi ifadeler olmak zorunda değil. Bazen virgüller bu yargıları birbirinden ayırabilir.

Örnek: Her yazısı ilgiyle okunur, konunun çarpıcı ve inandırıcı noktalarına değinmeyi iyi bilir.


Bu notu indirmek için tıklayınız.

Yorum yapın