Benzetme Nedir, Benzetme Örnekleri Neler?

Benzetme nedir, benzetmeler nasıl kurulur, benzetmenin unsurları hangileri, benzetme örnekleri neler? İşte, benzetme konu anlatımı:

Benzetme

Bir varlık, olay, durum ya da kavramdan güçsüz olanın güçlü olana eş gösterilmesidir. Yazar ya da şairler bu söz sanatı ile anlatımını güçlendirmeye çalışır.

Benzetme Örnekleri

Arı gibi çalışan işçiler sayesinde ürünler kısa sürede hazırlandı. (İşçiler, çalışma yönüyle daha güçlü olan arılara benzetilmiş.)

Çocuk, ayağını ıslatmamak için ceylan gibi sıçrıyordu. (Çocuk, sıçrama yönüyle daha güçlü olan ceylana benzetilmiş.)

Yılan gibi belli etmeden gelip konuşmaları dinledi. (Bahsi geçen kişi, gizlilik veya belli etmeme yönüyle yılana benzetilmiş.)

Buz gibi suları ılıması için dolaptan çıkardı. (Su, soğukluk yönüyle buza benzetilmiş.)

Büyük evi ne yapayım? Kutu gibi bir ev olsun, yeter. (Ev kutuya benzetilmiş.)

Nuri Bey, elinde tavşankanı çaylarla yanımıza geldi. (Çay, tavşankanına benzetilmiş.)

Öyküler de romanlar gibi yeteri kadar ilgi görmüyordu. (Öyküler, ilgisizlik yönüyle romana benzetilmiş.)

Taktik: Benzetmede genellikle şu edatlar kullanılır veya kullanılmaya uygundur: gibi, tıpkı, kadar, adeta, andırıyor, sanki, çağrıştırıyor, farksız...

Örnekler: Gökyüzündeki bulutlar sanki beyaz örtü giydirilmiş birer yastıktı.

Mersin’in sahilleri yılın bu haftalarında adeta mavi bir çarşaftı.

Bakışı ve yürüyüşüyle tıpkı babasıydı.

Takımımızın akşamki maçı dillerden düşmeyecek bir destanı andırıyordu.

Sakinliği ve yürüyüşüyle kaplumbağadan farksızdı.

Uyarı: "gibi" ya da "kadar" sözcüklerinin olduğu her cümle benzetme anlamı bildirmeyebilir.

Örnekler:

Çantayı aldığı gibi arkadaşlarının yanına gitti. (Bu cümlede “gibi” sözcüğü benzetme yerine “hemen, o anda…” gibi zaman anlamı bildirir.)

Bu yıl ne kadar elma çıktı? (Benzetme yerine soru anlamı bildirmiş.)


Benzetmenin Unsurları

Benzetmenin dört unsuru vardır: benzeyen, benzetilen, benzetme edatı ve benzetme yönü. Bu unsurların tamamının olduğu benzetmeler eksiksizdir.

Örnek: Zavallı kadın, dağ gibi yığılmış kıyafetleri ütülemekte zorlandı.

Benzeyen: çamaşır

Benzetilen: dağ

Benzetme Edatı: gibi

Benzetme Yönü: yığılma

Örnek: Balık istifi gibi dizilmiş arabaların arasından zor geçtik.

Benzeyen: araba

Benzetilen: balık istifi

Benzetme Edatı: gibi

Benzetme Yönü: dizilme

Not: Her benzetme için dört unsurdan oluşmayabilir. Bazı benzetmede edat, bazılarında benzetme yönü olmayabilir ancak bir benzetmede benzetilen ve benzeyen olmalıdır.

Örnek: Kimsenin hakkını yemeyen, insanlara yardım eden altın kalpli biriydi Elif teyze.

Benzeyen: Elif teyze

Benzetilen: Altın kalpli

Benzetme Edatı: –

Benzetme Yönü: –

Örnek: Küçük çocuk, zeytin gözleriyle çevresine şaşkın şaşkın bakıyor.

Benzeyen: Gözler

Benzetilen: Zeytin

Benzetme Edatı: –

Benzetme Yönü: –


Benzetme ile İlgili Önemli Notlar:

  • Benzetmede özellik bakımından eksik olan üstün olandan benzeyen yönler edinir.
  • Yazar ya da şair, benzetme söz sanatını kullanarak kişisel görüşlerini ortaya koyar.
  • Benzetmede kurulan bağlantı aşırı değildir ancak abartmada aşırılık vardır.
  • Benzetmeler, dolaylama yoluyla da oluşabilir. (kara elmas – kömür)
  • Benzetmenin diğer adı teşbihtir.

Benzetme konu anlatımını indirmek için tıklayınız.

Yorum yapın