Doğrudan Anlatım Nedir?

“Doğrudan veya Dolaylı Anlatım”, kimi zaman metinlerde yazarın üslubu olarak karşımıza çıkar, kimi zaman da günlük konuşmalarda. Bu yazımda bu ikisi arasındaki farkı örneklerle anlatacağım.

Doğrudan Anlatım

Bir sözün olduğu gibi, üzerinde değişiklik yapılmadan aktarılmasıdır.

Sözler; alıntı yapma, olduğu gibi aktarma yöntemiyle sunulur.

Bu tür cümlelerde “dedi, demiş, diyerek, diyen..” gibi fiil ya da fiilimsi bulunur.

Bu tür cümleler ya tırnak içinde verilmiştir ya da tırnak içine alınmaya uygundur. Dolaylı anlatımlarda böyle bir durum söz konusu değildir. Bu da ikisi arasındaki belirgin farklardan biridir.

Doğrudan Anlatım ve Dolaylı Anlatım Örnekleri

Duvardan sarkan çiçekler, adeta yeşil ve beyazın dansını yaşatıyordu bizlere. (Doğrudan)

Duvardan sarkan çiçeklerin, adeta yeşil ve beyazın dansını yaşattığını vurguladı. (Dolaylı)

Doktor: “Erken teşhis sayesinde tedaviye cevap verdi.” dedi. (Doğrudan)

Doktor, erken teşhis sayesinde tedaviye cevap verdiğini söyledi. (Dolaylı)

Bir toplumun diliyle kültürü arasında karşılıklı bir etkileşim vardır. (Doğrudan)

Bir toplumun diliyle kültürü arasında karşılıklı bir etkileşimin olduğunu belirtti. (Dolaylı)

Bahçeye kartpostallardaki gibi hava kattığı için yerdeki sarı yaprakları temizlememiş.(Doğrudan)

Bahçeye kartpostallardaki gibi hava kattığı için yerdeki sarı yaprakları temizlemediğini söyledi. (Dolaylı)

Kurumuş bir ağacın gövdesinde yetişen rengârenk çiçekler, bahçenin havasını değiştirmiş. (Doğrudan)

Kurumuş bir ağacın gövdesinde yetişen rengârenk çiçeklerin, bahçenin havasını değiştirdiğini belirtti. (Dolaylı)

Doğrudan Anlatımı Dolaylı Anlatımdan Ayırmanın Yöntemleri

Tırnak içine alınmış ya da alınabilen ifadeler doğrudan, alınamayan ifadeler dolaylı anlatımlardır.

Dolaylı anlatımlı cümlelerin yüklemleri genellikle “belirtti, vurguladı, söyledi, ima etti, açıkladı…” gibi sözcüklerden oluşurken doğrudan anlatımlı cümlelerde fiil ya da fiilimsi “dedi, diyerek, diyen…” gibi sözcüklerden oluşur.

“Doğrudan Anlatım Nedir?” üzerine bir yorum

Yorum yapın