ki Bağlacı ve ki Eki

“ki”ler cümlede kazandığı anlama göre ek ya da bağlaç olur. Cümlede göreve göre bitişik ya da ayrı yazılır. Bu sayfada sizlere bağlaç olan “ki” ile çeşitli görevlerde bulunan “-ki” ekini ve bunların hangi durumda ayrı, hangi durumda bitişik yazıldığını anlatacağım. İşte, ki bağlacı ve ki eki:

ki Bağlacı ve -ki Eki

“ki”lerin cümlede kullanıma bağlı olarak bağlaç, sıfat ya da ilgi zamiri olmak üzere üç ayrı görevi vardır. Bu görevlerini sırayla ele alalım:

1. Bağlaç Olan “ki”

“-ler / -lar” çoğul ekini alabiliyorsa ektir, bitişik yazılır; alamıyorsa bağlaçtır, ayrı yazılır ve vurgulu okunur. Aşağıdaki örneklerde bağlaç olan “ki”ler verilmiştir.

Örnekler:

Okudum ki anladım.

Baktım ki olmayacak, işleri ben yaptım.

Kitabı en kısa sürede bitir ki iade edelim.

Arkadaşları çağırın ki yemeğe başlayalım.

Duydum ki arkamdan konuşuyormuşsun.

Not: Sanki, illaki, mademki, belki, oysaki, halbuki, çünkü, meğerki (simbohçam) bağlaçları kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır ve yukarıdaki kural kapsamı dışındadır.

2. Sıfat Yapan “ki”

Eklendiği isimlerin işaret sıfatı görevini üstlenmesini sağlar. Yani sağındaki isimleri işaret yoluyla belirtir.

Örnekler:

Bendeki kitapları henüz okumadım.

Balkondaki kıyafetleri içeri aldı.

Makinadaki temiz tabakları raflara yerleştirdi.

Metindeki bazı ifadeler oldukça basmakalıptı.

Ağaçtaki meyveleri toplamak için birkaç kişiyle görüştüm.

3. İlgi Zamiri “ki”

Eklendiği isimle birlikte başka bir ismin yerini tutar.

Örnekler:

Benim sınav sonuçlarım oldukça düşük ancak seninki daha yüksek. (sınav)

Masadakileri dolaba yerleştirmelisin. (yiyecek, içecek…)

Bizimki yine her işte bildiğini okuyor. (arkadaşı, tanıdığı, akrabası…)

Elindekileri çantasına koyduktan sonra dışarı çıktı. (eşya…)

Bahçedeki tavuklar oldukça iriydi ancak kümesteki için aynısını söyleyemeyeceğim. (tavuk)

Dikkat: Sıfat veya ilgi zamiri yapan “-ki”ler aynı zamanda ektir ve bitişik yazılır.

Not: “-ki” eki yeni bir anlam türettiğinde yapım eki olur. Bunlar genellikle “-gı/-gi” ekinin değişimidir.

Örnek: bitki (bit-ki)


Sıkça Sorulan Sorular

ki eki ve ki bağlacı nasıl ayırt edilir?

“-ler / -lar” çoğul ekini getirdiğinizde anlamlıysa bitişik, anlamsızsa ayrı yazılır. Bu kural bazı istisnalar dışında geçerlidir. Daha detaylı bilgi için yazım kuralları konu anlatımında “ki”lerin yazımına bakınız.

Sıfat yapan “-ki” ile ilgi zamiri olan “-ki” nasıl ayırt edilir?

Sıfat yapan “ki”, sağındaki ismin yerini işaret eder. İlgi zamiri olan “ki”, bir ismin yerine geçer.
Örnekler:
Masadaki kalemi istiyorum. (Sıfat yapan “-ki”)
Masadakini istiyorum. (İlgi zamiri olan “-ki”)

Kaç tane “ki” vardır?

Üç tane “ki” vardır.
1. Bağlaç olan “ki”
2. Sıfat yapan “-ki”
3. İlgi zamiri yapan “-ki”

Yoktur ki nasıl yazılır?

Ayrı yazılır.

Sıfat yapan “ki” hangi tür sıfat yapar?

İşaret sıfatı yapar.
Örnek: Askıdaki kıyafeti istiyorum.

Öyle ki nasıl yazılır?

Ayrı yazılır.

Yarın ki nasıl yazılır?

Cümledeki kullanıma bağlı olarak ayrı ya da bitişik yazılır.
Örnekler:
Etkinlik yarın ki bugün rahatız. (Bağlaç olan “ki”
Yarınki etkinlik için hazırlık yapmalıyız. (Ek olan “-ki”)

Yeter ki nasıl yazılır?

Ayrı yazılır.

“ki Bağlacı ve ki Eki” üzerine 2 yorum

Yorum yapın