Pekiştirme Nedir?

Anlatım kuvvetlendiren, söz gruplarını oluşturan ve birçok konuyla bağlantısı olan pekiştirme konu anlatımı:

Pekiştirme

Anlatımın kuvvetini artırmak için kullanılan pekiştirmeler farklı yollardan oluşur. Aşağıda o yollardan bahsettim. İşte, oluşumlarına göre pekiştirme çeşitleri:

1. “m, p, r, s” Ünsüzleriyle Meydana Gelebilir

En yaygın görülen pekiştirme yollarından biridir. Sözcüğün ilk hecesinden sonra “m, p, r, s” ünsüzlerinden biri getirilir, sonra sözcüğün kendisi yazılır. Örneğin “temiz” sözcüğünü değerlendirelim. Bu sözcük “te-miz” şeklinde iki heceye ayrılır. İlk hecesi “te” sözcüğü başa alınır ve üstteki ünsüzlerden “r” getirilir. Sonra sözcük tekrar yazılarak “tertemiz” pekiştirme sözcüğü ortaya çıkar.

Örnekler

Masmavi, upuzun, pespembe, kıpkırmızı, mosmor, bembeyaz, apaçık, kopkoyu, sapsarı, yemyeşil…

2. İkileme Şeklinde Olabilir

Sözcük tekrarıyla oluşan ikilemeler pekiştirme anlamı sağlayabilir.

Örnekler

Hızlı hızlı, temiz temiz, gece gece, güçlü güçlü, iri iri, serin serin…

3. “mi” Soru Edatıyla Oluşabilir

Soru edatı “mı, mi, mu, mü” ile oluşan pekiştirmeli sözcükler aynı zamanda ikileme olarak kabul edilebilir.

Örnekler

Serin mi serin, zengin mi zengin, sağlam mı sağlam, iyi mi iyi, güçlü mü güçlü, hızlı mı hızlı…

Pekiştirmeler Farklı Sözcük Türünde Bulunabilir

Pekiştirmeler cümlede isim, sıfat ya da zarf türünde olabilir. Bu tür sözcüklerin üstlendiği görevleri alabilir.

A. İsim Türünde Olan Pekiştirmeler

Genellikle isim çekim eklerinden ek fiille (-dır, -di, -miş, -se) meydana gelir. Yüklem ya da şart anlamı bildirir.

Örnekler

İri iriydi, bembeyazdı, hızlı mı hızlıydı, tertemizse…

B. Sıfat Türünde Olan Pekiştirmeler

Bu tür pekiştirmeler kendinden sonra gelen isimlerin nasıl olduğunu bildirir ve onlarla tamlama oluşturur.

Örnekler

İri iri taşlar, tertemiz su, bembeyaz kıyafet, hızlı mı hızlı bir araba…

C. Zarf Türünde Olan Pekiştirmeler

Bu tür pekiştirmeler zarflar gibi görev alabilir.

Örnekler

Hızlı hızlı okuyan, yavaş yavaş ilerle, güpegündüz yangın çıktı…


Sıkça Sorulan Sorular

Pekiştirmeler hangi yollarla oluşur?

Pekiştirmeler “m, p, r, s” ünsüzleriyle meydana gelebilir, ikileme şeklinde oluşabilir ya da “mi” soru edatıyla kurulabilir. Bu üç yoldan biriyle oluşması yeterli. Daha detaylı bilgi bu sayfanın yukarısında var.

Pekiştirmeler nasıl yazılır?

“m, p, r, s” ünsüzleriyle meydana gelen pekiştirmeler bitişik yazılır. İkileme şeklinde oluşan ya da “mi” soru edatıyla kurulan pekiştirmeler ayrı yazılır.

Pekiştirmelerin ikilemelerden farkı nedir?

İkilemeler bazı istisnalar dışında mutlaka ayrı yazılır ancak üç farklı yolla oluşabilen pekiştirmelerin kimi oluşumları ayrı kimisi bitişik yazılır.

Pekiştirmeler farklı sözcük türünde olabilir mi?

Evet; pekiştirmeler isim, sıfat ya da zarf türünde olabilir. Bununla ilgili açıklama ve örnekler sayfanın yukarısında var.

Pekiştirme ile pekiştirme sıfatı arasındaki fark nedir?

Pekiştirmeler; isim, sıfat ya da zarf türünde olabilir. Bu tür sözcüklerin üstlendiği görevleri alabilir ancak pekiştirme sıfatı sadece isimlerin anlamını etkiler.

Bu notu indirmek için tıklayınız.

Yorum yapın