Sıfat Fiil Örnekleri Nelerdir?

Kimi zaman tamlama oluşturmak kimi zaman da birden çok yüklemli cümleleri birleşik hale getirmek için kullanırız sıfat fiilleri. Üç başlığa ayrılan fiilimsinin en önemli konusu diyebilirim çünkü söz grupları üzerinde belirleyici olması, onu cümlenin ögelerinde önemli bir yere getirir. Ayrıca genellikle en çok yanlış yapılan fiilimsi konusudur. Sıfat fiil konusunu anlayan öğrencinin en büyük engeli önünden kalkmıştır. İşte, sıfat fiil örnekleri:

Fiiller -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş eklerinden birini alarak sıfat fiil haline gelir böylece sıfatlar gibi tamlama görevini üstlenir ya da adlaşır. Sıfat fiil örneklerine geçmeden önce sıfat fiilin eklerini ve değişimlerine bakalım:

Sıfat Fiilin Tüm Ekleri

Sıfat fiil ekleri ve değişimleri şu şekildedir:

-an, -en

-ası, -esi

-mez, -maz

-ar, -er, -ır, -ir, -ur, -ür

-dik, -dık, -duk, -dük, -dığı, -diği, -duğu, -düğü, -tığı, -tiği, -tuğu, -tüğü

-ecek, -acak

-miş, -mış, -muş, -müş

Sıfat Fiil Örnekleri

Sıranın ön tarafına izinsiz geçen müşteriyi uygun bir dille uyardı.

Otobüsü bekleyen yolcular sabırsızlanmaya başladı.

Buraya gelip kafa karıştıran sözler söyledi.

Burası doğal güzellikleriyle yaşanası bir kasabaydı.

Onu bir daha görsem öpülesi ellerini bırakmazdım.

Bunca yaptıklarıma rağmen hakkımdaki konuşmaların olur iş değil.

Seminerde tanıdık insanlar vardı, birkaçıyla konuşma fırsatım oldu.

İşlenmedik konu, çözülmedik test kalmadı.

Sorunun çözümünde denediğin yolları tekrar gözden geçirmelisin.

Artık kalkmamız lazım, daha uğrayacağımız yerler var.

Kurutulmuş gıdaları bez torbaya doldurup dolaba koydu.

Çürümüş sebzeleri ayıklayıp ayrı bölmeye yerleştirdi.

Sıfat Fiilin Görevleri

Sıfat fiiller tamlama ve adlaşmış sıfat fiil olmak üzere iki görevi bulunur. İsimlerle birlikte olup onların nasıl olduğunu bildiren sıfat fiiller “tamlama” görevindedir. Bu görevdeki sıfat fiiller isimleri niteler ancak nitelediği isim cümleden çıkarsa “adlaşmış sıfat fiil” görevinde olur. İşte, o görevlerin detayları:

1) Tamlama Görevindeki Sıfat Fiil

Bu görevdeki sıfat fiiller sağındaki ismin nasıl olduğunu bildirir. Onları niteler ve onlarla söz grubu oluşturur. Örneğin “İşten anlamayan insanları getirirsen burada birçok problem yaşarsın.” cümlesinde “anlamayan insan” ifadesinde altı çizili sözcük sıfat fiildir ve sağındaki ismi nitelemiş, onunla “tamlama” oluşturmuştur.

2. Adlaşmış Sıfat Fiil

Sıfat fiilin nitelediği isim, tamlamadan çıkarıldığında adlaşmış sıfat fiil görevinde olur. Yukarıdaki örnekte “insan” ismini cümleden çıkardığımızda sıfat fiil adlaşır.

Örnek: “İşten anlamayanları getirirsen burada birçok problem yaşarsın.”


Sıkça Sorulan Sorular

Sıfat fiil olmayan kelimeler hangileri?

Orman, pekmez, uzman… gibi kök halindeki sözcükler sıfat fiil olmaz.

Kocası sıfat fiil mi?

Hayır, değildir çünkü isim köküdür (koca) ve sonrasında sadece iyelik ekini “(s)ı” almıştır.

Kazan sıfat fiil mi?

Hayır, isim anlamı da olsa fiil anlamı da olsa kök halinde olduğu için fiilimsi eki yoktur.

Diyen sıfat fiil mi?

Evet, sıfat fiildir.
Örnek: Bana bunu diyen arkadaşlar önce kendilerini eleştirsin.

Olan sıfat fiil mi?

Evet, sıfat fiildir.
Örnek: Yarışmada başarılı olan öğrencilere madalya verildi.

Yorum yapın