Ünlü Düşmesi Nedir?

Ünlü Düşmesi Nedir? 1) Ünsüzle biten iki heceli bazı sözcükler ünlüyle başlayan bir ek aldığında orta hecedeki ünlü düşer. Örnekler Şehri (şehir-i) Oğlu (oğul-u) Ayrıntı (ayır-ıntı) Oyna (oyun-a) Hükmü (hüküm-ü) Nesli (nesil-i) Benzi (beniz-i) Karnı (karın-ı) Zihnim (zihin-im) Beyni (beyin-i) Uyku (uyu-ku) Çağrıl (çağır-ıl) Bağrı (bağır-ı) Keyfim (keyif-im) Sararmak (sarı-ar-mak) Omzu (omuz-u) Aklı (akıl-ı) Yumurtlamak … Devamını oku

Ünsüz Düşmesi Nedir?

Ünsüz Düşmesi Ünsüz düşmesi olayı farklı yollarla oluşur. İşte, oluşumlarına göre ünsüz düşmesi: 1) Genellikle iki heceli ve “k” ünsüzüyle biten bazı sözcükler “-cık / -cik, -cak/cek” küçültme ekini aldığında orta hecedeki “k” ünsüzü düşer. Örnekler Minicik (minik-cik) Ufacık (ufak-cık) Ufarak (ufak-rak) Sıcacık (sıcak-cık) Çabucak (çabuk-cak) Yumuşacık (yumuşak-cık) Büyücek (büyük-cek) Alçacık (alçak-cık) 2) Küçültme ekinin … Devamını oku

Ünlü Daralması Nedir?

Günlük konuşma ve yazı dilimizde sıklıkla karşılaştığımız ünlü daralması “a” ve “e” geniş ünlülerinin yerini “ı, i, u, ü” dar ünlülerine bırakması olayıdır. Sadece ses olayını değil yazım kurallarını bile ilgilendiren önemli başlıklardan biridir. İşte, ünlü daralması: Ünlü Daralması Nedir? Sonunda “a” ya da “e” geniş ünlülerinden biri bulunan sözcükler genellikle “-yor” şimdiki zaman ekini … Devamını oku

Ünsüz Değişimi Nedir?

İşte, ünsüz değişimi konu anlatımı: Ünsüz Değişimi Diğer adı ünsüz yumuşaması olan bu ses olayında “p, ç, t, k” sert ünsüzleriyle biten bir sözcükten sonra ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde bu sert ünsüzlerinin “b, c, d, ğ” yumuşak ünsüzlerine dönüşmesi olayıdır. Kural: Sonu “p, ç, t, k” sert ünsüzlerinden biriyle biten bir sözcük, ünlüyle başlayan … Devamını oku

Ünlü Değişimi Nedir?

Türkçede kullandığımız sözcüklerde bazen ünlü ve ünsüz değişimleri meydana gelmektedir. Bu değişim söyleyiş kolaylığı, ses uyumu gibi sebeplerden ötürü ortaya çıkar. İşte, ünlü değişimi konu anlatımı: Ünlü Değişimi “Ben” ile “sen” kişi zamirleri ismin “-e” hâl ekini aldığında bu ek de dahil kelimenin içindeki “e” ünlüleri yerini “a” ünlüsüne bırakır. İşte, bu ses olayına ünlü … Devamını oku

Ünsüz Türemesi Nedir?

Kimi sözcükler ek aldığında, kimileri de başka sözcüklerle birleştiğinde içinde ünsüz türemesi olayı meydana gelir. İşte, bu yazıda sizlere ünsüz türemesi hakkında dikkat etmeniz gereken yerleri örneklerle açıkladım: Ünsüz Türemesi Bir sözcük ek aldığında veya başka sözcüklerle birleştiğinde kendi içinde yeni bir ünsüz meydana gelir. Bu ünsüzler ek ve kökün dışında olan ve ikizleşme yoluyla … Devamını oku

Ünsüz Benzeşmesi Konu Anlatımı

Ünsüz Benzeşmesi Diğer adı ünsüz sertleşmesi olan ünsüz benzeşmesi, “c, d, g” yumuşak ünsüzlerinin “ç, t, k” sert ünsüzlerine dönüşmesi olayıdır. Bu kurala göre sözcüklerin sonu f, s, t, k, ç, ş, h, p ünsüzlerinden biriyle bitmeli, sonrasında gelen ekin ilk harfi “c, d, g” yumuşak ünsüzlerinden biriyle başlamalı. İşte, bu yumuşak ünsüzler yerini “ç, … Devamını oku

Kaynaştırma Harfleri Neler?

Sözcükleri ek ve köklerine ayırırken bazen herhangi bir yere ait olmayan “y, ş, s, n” ünsüzleriyle karşılaşırız. Bunlara kaynaştırma ünsüzü deriz. İşte, bu sayfada sizlere kaynaştırma ünsüzlerini önemli notlarla açıklayacağım: Kaynaştırma Harfleri Neler? Kökün dışında olan ve genellikle iki ünlü arasında kalan y, ş, s, n ünsüzleridir. Örneğin “atkı” sözcüğü ünlüyle başlayan ekleri aldığında altı … Devamını oku

N-M Değişimi Nedir?

N-M Değişimi Dudak ünsüzlerinden biri olan “b” harfi, okunuş kolaylığı olsun diye kendinden önce bulunan ve damak ünsüzlerinden biri olan “n” harfini kabul etmez. Onun yerine kendisi gibi dudak ünsüzü olan “m” harfi gelir. Örneğin “penbe” sözcüğünde “b” ünsüzünden önceki “n” ünsüzü gider, yerine “m” ünsüzü gelir. Böylece kelimenin son hâli “pembe” olur. İşte, bu … Devamını oku

Ünlü Türemesi Nedir?

Ünlü Türemesi Genellikle kökün dışında olup herhangi bir eke bağlı olmayan ünlülerdir. Bunlar genellikle iki şekilde karşımıza çıkar: 1. Küçültme Ekinden Önce Oluşan Türeme Bu bölümdeki ünlü türemesi, genellikle tek heceli sözcüklerin “-cık / -cik” küçültme ekini aldıktan sonra orta hecede yeni bir ünlünün gelmesiyle ortaya çıkar. Örnekler: Biricik (bir – i – cik) Azıcık … Devamını oku

Ulama Nedir?

Ulama Yan yana bulunan ve aralarında herhangi bir noktalama işareti bulunmayan iki sözcükten ilkinin ünsüzle bitmesi, sonrakinin ünlüyle başlamasıdır. Bu şartları taşıyan ilk sözcüğün son ünsüzü ikinci sözcüğe aitmiş gibi okunur. Aşağıdaki örneklerde bunu daha net görebilirsiniz: Örnekler Çalışmanın aynısı Koşan adam Onun atkısı Ayakkabının altı Üçer elma Az önce İş insanı Kalem olmadan Bakımsız … Devamını oku

Büyük Ünlü Uyumu Kuralı Nedir?

Büyük Ünlü Uyumu Kuralı Buna aynı zamanda kalınlık incelik uyumu deriz. Bir sözcükte bulunan ünlülerin tamamı kalın ya da ince olmalı. Kalın ünlüler: “a, ı, o, u” İnce ünlüler: “e, i, ö, ü” Kalın ve ince ünlülerin aynı sözcük içinde kullanımı büyük ünlü uyumu kuralına aykırıdır. Büyük Ünlü Uyumuna Uyan Sözcükler: erik, çalışma, okul, elbise, … Devamını oku

Ses Olayları Konu Anlatımı

Ses Olayları A) Ünlülerle İlgili Ses Olayları 1) Ünlü Düşmesi Son hecesinde “ı, i, u, ü” ünlüsü bulunan bazı sözcükler, ünlüyle başlayan bir ek aldığında ekten önceki bu “ı, i, u, ü” ünlüsünün düşmesidir. Örnekler: Omzu (omuz – u) Beyni (beyin – i) Şehri (şehir-i) Oğlu (oğul – u) Karnı (karın – ı) İlerle (ileri-le) … Devamını oku