Ünlü Düşmesi Nedir?

Diğer adı hece düşmesi olan ve genellikle sözcük içindeki ünlü bir harfin düşmesi olayına dayanan ünlü düşmesi, ses bilgisinin önemli alt başlıklarından biridir. Öğrenciler bazen karıştırsa da oldukça basit ve bir o kadar da eğlenceli bir konu. İşte, bol örnekleriyle ünlü düşmesi konu anlatımı:

Ünlü Düşmesi Nedir?

Genellikle şu iki yolla karşınıza çıkabilecek bir ses olayıdır.

1) Ünsüzle biten iki heceli bazı sözcükler ünlüyle başlayan bir ek aldığında orta hecedeki ünlü düşer.

Örnekler

Şehri (şehir-i)

Oğlu (oğul-u)

Ayrıntı (ayır-ıntı)

Oyna (oyun-a)

Hükmü (hüküm-ü)

Nesli (nesil-i)

Benzi (beniz-i)

Karnı (karın-ı)

Zihnim (zihin-im)

Beyni (beyin-i)

Uyku (uyu-ku)

Çağrıl (çağır-ıl)

Bağrı (bağır-ı)

Keyfim (keyif-im)

Sararmak (sarı-ar-mak)

Omzu (omuz-u)

Aklı (akıl-ı)

Yumurtlamak (yumurta-la-mak)

Alnı (alın-ı)

İlerlemek (ileri-le-mek)

Aslı (asıl-ı)

Fikri (fikir-i)

Savruk (savur-uk)

Nehri (nehir-i)

Devrilmek (devir-il-mek)

Dikkat: Yukarıdaki örneklerde gördüğünüz gibi ünlü düşmesine neden olan ekler yapım ya da çekim eki olabiliyor.

2) Sözcüklerin birleşimi sırasında içteki bir ünlü düşer.

Örnekler:

Kaybolmak (kayıp + olmak)

Kaynana (kayın + ana)

Seyretmek (seyir + etmek)

Cumartesi (cuma + ertesi)

Nasıl (ne + asıl)

Pazartesi (pazar + ertesi) (Ünlü ve ünsüz harf düşmüş.)

Hapsolmak (hapis + olmak)

kahrolmak (kahır + olmak)

Kahvaltı (kahve + altı)

Kaydolmak (kayıt + olmak)

Niçin (ne + için)

Pastane (pasta + hane) (Ünlü ve ünsüz harf düşmüş.)

Emret (emir + etmek)

Lütfetmek (lütuf + etmek)

Sütlaç (sütlü + aş)


Sıkça Sorulan Sorular

Ünlü düşmesi nasıl anlaşılır?

Ek alan ya da birleşime uğrayan bir sözcüğün orta hecesinde ünlü harfin düşmesi olayıdır.
Örnekler: Nesli (nesil-i), keyfim (keyif-im), savruk (savur-uk), hapsolmak (hapis + olmak)…

Ünsüz düşmesi nedir ve örnekler?

Ünsüz düşmesi: Ek alan ya da birleşime uğrayan bir sözcüğün orta hecesinde ünsüz düşmesi olayıdır.
Örnekler: Ufalmak (ufak-l-mak), kaldır (kalk-dır), hastane (hasta + hane)…

Uyku sözcüğünde ünlü düşmesi var mı?

Evet, var.
Uyu – ku

Kahvaltı sözcüğünde hece düşmesi var mıdır?

Evet, var.
Kahve + altı

Küçücük sözcüğünde hangi ses olayı vardır?

Orta hecede “k” ünsüzü düşmüştür.

Azıcık sözcüğünde hangi ses olayı vardır?

Ünlü türemesi vardır.
Az – ı – cık

Sana, bana sözcüklerinde hangi ses olayı var?

Ünlü değişimi var.

Affet kelimesinde hangi ses olayı vardır?

Ünsüz türemesi var.
Af + f + et

Hastane kelimesinde hangi ses olayı var.

Hasta + hane: Altı çizili harfler düşmüştür. Bu harflerin içinde ünlü harf de vardır.

Yorum yapın