Ünsüz Düşmesi Nedir?

Farklı yollarda karşımıza çıkan ünsüz düşmesinin bilinen en yaygın kullanımı şudur: Bir sözcük küçültme eki aldığında içteki “k” ünsüzü düşer. Bizler de farkında olalım ya da olmayalım bu ses olayına bir şekilde rastlarız. İşte, ünsüz düşmesi:

Ünsüz Düşmesi Nedir?

Ünsüz düşmesi olayı farklı yollarla oluşur. İşte, oluşumlarına göre ünsüz düşmesi:

1) Genellikle iki heceli ve “k” ünsüzüyle biten bazı sözcükler “-cık / -cik, -cak/cek” küçültme ekini aldığında orta hecedeki “k” ünsüzü düşer.

Örnekler

Minicik (minik-cik)

Ufacık (ufak-cık)

Ufarak (ufak-rak)

Sıcacık (sıcak-cık)

Çabucak (çabuk-cak)

Yumuşacık (yumuşak-cık)

Büyücek (büyük-cek)

Alçacık (alçak-cık)

2) Küçültme ekinin dışında bazı yapım eklerini alan sözcüklerin de orta hecedeki “k” ünsüzü düşer.

Örnekler

Yükselmek (yüksek-l-mek)

Ufalmak (ufak-l-mak)

Yeşermek (yeşil-er-mek) (Ünlü ve ünsüz harf düşmüş.)

Seyrelmek (seyrek-l-mek)

Küçümsemek (küçük-mse-mek)

Adaş (ad-daş)

Kaldır (kalk-dır)

Alçaldı (alçak-l-dı)

Yamulmak (yamuk-l-mak)

3) Çok yaygın bir kullanım olmasa bile bazı sözcüklerde birleşime esnasında ünsüz türemesi olur.

Örnekler

Pastane (pasta + hane)

Hastane (hasta + hane)

Asteğmen (ast + teğmen)

Üsteğmen (üst + teğmen)


Sıkça Sorulan Sorular

Ünsüz benzeşmesi ve ünsüz yumuşaması nedir?

Benzeşme “kitapçı” örneğinde “ç” ünsüzünün sertleşmesidir. Ünsüz yumuşaması ise “kitabı” örneğinde “b” ünsüzünün yumuşaması olayıdır.

Ünlü düşmesi ne demek örnek?

Genellikle iki heceli bazı sözcükler ünlüyle başlayan bir ek aldığında orta hecedeki ünlü düşer.
Örnek: Şehri (şehir-i)
Bunun dışında birleşik yapılı sözcüklerin oluşumunda da görülür.
Örnek: Kaybolmak (kayıp + olmak)

Hece düşmesi nasıl oluyor?

Sözcüğün içindeki ünlünün düşmesi olayıdır.
Örnekler:
Hapsolmak (hapis + olmak)
Boynu (boyun-u)

Kaynana sözcüğünde ünlü düşmesi var mı?

Evet, ünlü düşmesi var.
Çözüm: kayın + ana

Ünsüz değişimi hangi ses olayı?

Ünsüz yumuşamasıdır.

“Ünsüz Düşmesi Nedir?” üzerine 2 yorum

Yorum yapın