Resmi Nasıl Yazılır? Şapka (Düzeltme) İşareti Kullanılır mı?
Türkçemizde kelimeleri yazarken büyük harflerin kullanımı, ayrı ya da birleşik sözcüklerin yazımı veya sayıların yazımı gibi pek çok kurala dikkat ederiz. Bunlardan biri de “resmi” ile “resmî” sözcükleridir. Şapkalı “î” harfinin kullanılıp kullanılmadığını merak edenler vardır. İşte, “Resmi nasıl yazılır?” sorusunun cevabı:
Resmi mi, Yoksa Resmî mi? Doğru Yazımı Nedir?
Her iki kullanım da doğrudur ancak bunların anlamları birbirinden farklı olduğu için aralarındaki farklı bilmek ve anlamına uygun cümlede kullanmak, doğru cümle kurmak açısından oldukça önemlidir. O yüzden anlamlarının ne olduğunu ve nasıl yazıldığını birlikte anlatmak doğru olacaktır.
Resmi
Resim veya fotoğraf gibi görsellere verilen isimlerdir. Bu sözcüğün kökü “resim” olup ünlüyle başlayan bir ek aldığında orta hecedeki “-i” ünlüsü düşer. O yüzden bizler de “resimi” değil, “resmi” diye ifade ederiz.
Örnekler:
– Bu salondaki en iyi resim bence, karşıdaki duvarda asılı olan şu eserdir.
– Bu manzara resmi, salonun havasını tamamen değiştirdi.
– Sınıfça çektirdiğimiz resmin çoğaltılması gerekir.
– Rahmetli babasının siyah beyaz resmini fotoğrafçıda renklendirip duvara astı.
– Makaledeki yazıyı temsil edebilecek resmin hazırlanması oldukça uzun sürdü.
Resmî
1. Devlet ve devlet kurumlarıyla ilgili olan
2. Belli bir kural çerçevesinde olan
3. Senli benli değil, belli bir mesafenin geçerli olduğu
Örnekler
– Resmî kurumlarla yapılan yazışmalarda yazım kuralları ve noktalama işaretlerine dikkat ediniz.
– Resmî açıklamaya göre sınav sonuçları önümüzdeki hafta açıklanacak.
– Resmî davete katılacağım ancak uygun bir takım elbise bulmam gerekiyor.
– Kaydımızın oluşması için resmî kimlik belgesinin yanımızda olması gerekirmiş.
– Meydandaki resmî tören yarım saat gecikmeli başladı.
Sonuç: Dilimizde şapka işareti geçerli olduğu için ünlü harflere gelen şapka işaretlerine dikkat etmek, kullanılmadığında yazım yanlışının olabileceğini unutmamak gerekir. “Resmi” ile “resmî” kelimelerinin ikisi de doğrudur ancak aralarındaki anlam farklılığı hangisinin kullanılacağını belirler.
Benzer Alanda Yapılan Yanlışlar
Kar (bir çeşit yağış)
Kâr (kazanç)
Adem (yokluk)
Âdem (ilk insan)
Aşık (bir çeşit kemik)
Âşık (aşırı sevgi durumu)
Sıkça Sorulan Sorular
Şapka (düzeltme) işareti hâlâ kullanılmaktadır.
Ünlü düşmesi örnekleri: Alnı (alın-ı), beyni (beyin-i), boynu (boyun-u), şehri (şehir-i), omzu (omuz-u)…
Doğrusu “rengârenk“tir.
Hayır, şapka işareti kullanılmaz.
Evet, şapkalı yazılır; doğrusu “edebî“dir.