İşte, bakış açısı etkinlik:

Bakış Açısı Etkinlik

Bilgi: Bir eserde bakış açısı, yazarın olayları ve karakterleri okuyucuya sunma biçimidir. Öykünün hangi gözle ve kimin bakış açısından anlatıldığını belirler. Bu, okuyucunun hikâyeyi nasıl algılayacağını doğrudan etkiler. “Kahraman”, “Gözlemci” ve “Hakim (İlahi)” olmak üzere üçe ayrılır.

Kahraman Bakış Açısı: 1. kişi ağzıyla anlatımın olduğu metinlerde görülür.

Gözlemci Bakış Açısı: 3. kişi ağzıyla anlatım görülür ancak kişilerin iç dünyalarına yer verilmez.

Hakim (İlahi) Bakış Açısı: 3. kişi ağzıyla anlatım olmakla birlikte kişilerin iç dünyalarına da yer verilir.

1) Aşağıdaki cümlelerde hangi bakış açısının kullanıldığını bulunuz.

1. Işıl ışıl parlayan denizin şahane görüntüsünü izlerken büyülendiğini hissetti.

2. Kovalamaca oyununda arkadaşımı hemen yakaladım.

3. Çiçeklere çok fazla zaman ayırırdı çünkü kendisini böyle mutlu hissediyordu.

4. Köşedeki ağır masayı üç kişi zorlukla taşıyabildi.

5. Pencereyi açıp dışarıdaki bahar kokusunu içine çekti.

6. Fırında unuttuğum ekmeklerin hepsi yanmış.

7. Ahmetler yarın Mersin’den Adana’ya gidecek.

8. Her sabah pencereme konup etkileyici sesiyle öten kuş bugün yoktu.

9. Ağacın ince dallarına zarar vermeden meyveleri topladık.

10. Kumsalda voleybol oynayan gençler, yaşadığı sıkıntıları içlerinden atmaya çalıştılar.

11. Ağaçtan iri ve güzel bir nar koparırken heyecanlandığını hissetti.

12. Dün aldığı uçan balon gece boyunca kendiliğinden sönmüştü.

13. Yaşadığı olayı anlatırken dinleyenlerin ne düşündüğünü merak etti.

14. Bahçede saatlerce oynar, günün nasıl geçtiğini bilmezdik.

15. Çocuk, ayağını ıslatmamak için suyun yüzeyinde ceylan gibi sıçrıyordu. 

16. İçindeki korku tam olarak bitmemişken bir açıklama daha geldi.

17. Hüseyin az sonra elinde iki bardak ayranla yanıma geldi.

2) Aşağıdaki metinlerde hangi bakış açısının kullanıldığını bulunuz.

1. Otobüsün buğulu camına parmağımla küçük şekiller çizip dışarıyı seyretmeye başladım. Kar taneleri camda süzülürken nereye gittiğimi ben bile bilmiyordum. Sadece uzaklaşmak, her şeyi geride bırakıp yeni bir başlangıç yapmak istiyordum.

2. Sabahın erken saatinde uyandığımda kalbim küt küt atıyordu. Perdeyi araladım, masmavi bir gökyüzü beni karşıladı. Masanın üzerindeki notlarıma son bir kez daha bakarken içimdeki o heyecanı dindiremiyordum. Annem mutfaktan “Hadi geç kalacaksın!” diye seslendiğinde çantamı kaptığım gibi evden fırladım.

3. Kumsalın üzerinde yürürken dalgaların ayaklarına kadar gelmesi küçük çocuğun ilgisini çekmişti. Annesini bir süre izledikten sonra birden hareketlendi. Elindeki oyun kovasına su doldurduktan sonra koşa koşa geldi. Annesine yaklaşıp kovadaki suyu onun üzerine döktü. Sonra kahkahayla güldü.

4. Çocukluğumun geçtiği sokağa yıllar sonra geri döndüğümde adımlarım kendiliğinden yavaşladı. Köşedeki bakkalın tabelası paslanmış, çocukken top oynadığımız boş arsaya gösterişli bir bina yapılmış. Derin bir nefes aldım, havada hâlâ o eski fırından yayılan taze ekmek kokusu vardı. Kendimi bir anlığına dizleri yaralı, elinde dondurmasıyla koşan o küçük çocuk gibi hissettim.

5. Fevzi Usta, titreyen elleriyle masanın üzerindeki köstekli saati yavaşça açtı. Dışarıdan bakıldığında sadece işine odaklanmış yaşlı bir usta gibi görünüyordu. Oysa otuz yıl önce bu saati kendisine hediye eden dostunun hayali canlanıyordu.

6. Çocukluğumda misafirliğe gittiğim her evde dikkatimi çeken en çok şey kitaplardı. Öyle oyuncaklara falan bakmazdım. Renkli kapaklar, püsküllü ayraçları olan kitaplara bakar izin verirlerse sayfalarını çevirirdim. Bugün onlarca kitap yazdıysam özgürce sayfalarını çevirdiğim kitaplar için aldığım izinler sayesinde oldu.

7. Yıllardır göremediğim arkadaşımdan gelen zarfı açarken parmaklarım titremeye başladı. Üzerinde ismim yazılıydı ama içinde ne olduğu hakkında en ufak bir fikrim yoktu. Zarfın içinden çıkan eski fotoğrafı görünce nefesim kesildi. Yol kenarında poz vermiş iki dostun yüzlerinde samimi bir gülümseme vardı. Biri bendim, diğeri bu mektubu yollayan Hakan’dı.

8. İhtiyar balıkçı Arif, fırtınanın dinmesini beklerken pencereden dalgaları izliyordu. Dışarıdan bakıldığında sadece hava durumunu merak eden bir balıkçı sanılırdı oysa o an aklından geçenler çok başkaydı. Yıllar önce denizde kaybettiği fotoğrafın acısı, ilk günkü gibi taze bir şekilde yüreğini sızlatıyordu. Kendisini hiç affetmemişti. Çünkü yıllar önce hayatını kaybeden eşinin tek fotoğrafıydı.

9. Pınar, kütüphanenin sessiz koridorunda ilerlerken yüzünde umutsuz bir ifade vardı. Annesine her şeyin yolunda olduğunu söylemişti ama aslında sınav korkusu uykularını kaçırıyordu. Raftaki yırtık kitabı eline aldığında bu kitabın ileride kendisine çok faydalı olacağını aklının ucundan bile geçirmiyordu.

10. İstasyondaki bir ahşap bankta bir kadın oturuyordu. Dizlerinin üzerine koyduğu siyah çantasının püskülleriyle durmadan oynuyor, gözlerini peronun tepesindeki dijital tabeladan ayırmıyordu. Tabeladaki rakamlar her değiştiğinde ayaklarını yere vurmaya başlıyordu.

Sıkça Sorulan Sorular