İsim Tamlaması Konu Anlatımı – En az iki isim birleşerek söz grubu oluşturur.– İsim tamlamasını oluşturan sözcükler tek bir isme karşılık gelir.– Örneğin “çocuk odası” tamlamasında akla ne sadece çocuk ne de oda gelir. Bunlar bütündür, her ikisi anlam üzerinde katkıda bulunur. Dikkat: İsimlerin dışında zamir, adlaşmış sıfat veya fiilimsiler de tamlama kurabilir. Örnekler– Bahçe kapısı– […]
İsimler Konu Anlatımı Varlık, kavram, olay ya da durumların yerine geçen; onlara karşılık gelen sözcüklere isim denir. İsimler; insan, ev, toprak, elbise, ateş, buz, rüzgâr, korku, hastalık, iyilik… gibi sözcükler isimlere örnektir. A) Varlıklara Verilişine göre İsimler 1. Özel İsim Tek varlık, kavram, olay ya da durumu karşılar. Örneğin “Malatya” sözcüğü kendine has yerleşim yeri,
Sözcükte Yapı Konu Anlatımı A) Kökler Bir sözcüğün üzerindeki bütün ekin çıkarılmış en kısa halidir, eke göre önde olur ve sözcüğün anlamıyla arasında bağlantı kurulabilir.Örnekler: sus, çay, renk, gel, ev, kutu, ben, cam, araba, bulut… Not: Kökün kelimenin kendisiyle anlamsal bir bağı vardır. Yani “balıkçı” kelimesinin kökü “bal” değil, “balık”tır. Çünkü “bal” ile “balık” arasında anlamsal bağ
Ses Olayları Konu Anlatımı A) Ünlülerle İlgili Ses Olayları 1) Ünlü Düşmesi 1) Ünsüzle biten iki heceli bazı sözcükler ünlüyle başlayan bir ek aldığında orta hecedeki ünlü düşer.ÖrneklerŞehri (şehir-i)Oğlu (oğul-u)Ayrıntı (ayır-ıntı)Oyna (oyun-a)Hükmü (hüküm-ü)Nesli (nesil-i)Benzi (beniz-i)Karnı (karın-ı)Zihnim (zihin-im)Beyni (beyin-i)Uyku (uyu-ku)Çağrıl (çağır-ıl)Bağrı (bağır-ı)Keyfim (keyif-im)Sararmak (sarı-ar-mak)Omzu (omuz-u)Aklı (akıl-ı)Yumurtlamak (yumurta-la-mak)Alnı (alın-ı)İlerlemek (ileri-le-mek)Aslı (asıl-ı)Fikri (fikir-i)Savruk (savur-uk)Nehri (nehir-i)Devrilmek (devir-il-mek) Dikkat: Yukarıdaki örneklerde
Söz Sanatı Konu Anlatımı 1. Benzetme (Teşbih) Söz Sanatı – Özellik bakımından eksik olanın üstün olandan benzeyen yönler edinmesidir. – Eksiksiz bir benzetmede dört ögeden söz edebiliriz. – Bunlar benzeyen, benzetilen, benzetme edatı ve benzetme yönüdür. ÖrneklerYeni sahiplendiğimiz kedi aslan gibi yürüyordu.Benzeyen: kediBenzetilen: aslanBenzetme Edatı: gibiBenzetme Yönü: yürüme tarzı Üniversite yıllarında komşumuzun gönderdiği yemekler sanki annemin yaptıkları gibiydi.Benzeyen: komşumuzun yemekleriBenzetilen: annemin
Metin Türleri Konu Anlatım A) Olay Yazıları 1) Hikâye (Öykü) – Yaşanmış ya da yaşanma ihtimali olan olaylı anlatır. (Gerçekçi)– Kahraman sayısı azdır.– Detaylı anlatımı yoktur.– Farklı bölümlerden oluşmadığı için kısa metinler halindedir.– Romana göre kısa bir türdür.– Olay, yer, zaman, şahıs ve anlatıcı unsurlarından oluşur.– Olaylar belli bir zaman dilimi içinde yaşanır. Farklı bölümlerden oluşmaz.–
Terk Edilmiş Alışkanlık – Alışkanlık halindeki bir davranışın artık yapılmadığı anlamını bildirir.– Kişi ya da kişiler alışkanlıktan vazgeçmiştir.– Bu anlamdaki cümlelerde yüklemler genellikle “koşardım, alırdım, söylerdim, eğlenirdik, gezerdik, izlerdik…” gibi sözcüklerden oluşur. Açıklamalı Örnekler Çorum’dan ayrılmadan önce otogardan mutlaka leblebi alırdım.Açıklama: Otogardan ayrılmadan önce leblebi almayı alışkanlık haline getirmiş, şimdi bu alışkanlık yok. Eskiden her
Geçiş ve Bağlantı İfadeleri İki düşünceyi birbirine bağlayan ifadelerdir. Bir yargıdan diğerine geçişi ya da bağlantıyı sağlar. Genellikle “ama, fakat, lakin, halbuki, yalnız, oysaki, bundan böyle, bu nedenle, ancak, ne var ki, demek ki, başka bir deyişle, son olarak, çünkü, üstelik, hatta, özellikle, böylece, sonuçta, kısacası, o halde…” gibi sözcüklerden oluşur. Örnekler– Çalışmaların bir an
Kararlılık, Kararsızlık ve Kesinlik Cümleleri Kararlılık Bildiren Cümleler – Kesin ve net yapılan konuşmalardır.– Belirsizliğe ve ikileme yer verilmez.– Ne olursa olsun sonuç değişmez.– Bu anlamdaki cümlelerde genellikle “mutlaka, kesinlikle, ne olursa olsun, asla, her koşulda…” gibi ifadeler bulunur. Örnekler– Her koşulda yanında olacağım.– Ne olursa olsun bu sınavı kazanacağım.– Oraya asla gitmeyeceğim.– Çok fazla
Endişe (Kaygı) Cümlesi – Bir olayın olumsuz sonuçlanma olasılığını düşünerek kurulan cümlelerdir.– Bu cümleler aynı zamanda kaygı bildirir. Örnekler– O kadar uğraştık ya onaylanmazsa…– Geleceğini söyledi ama ya sözünde durmazsa…– Gecenin bu saati oldu hâlâ gelmedi, acaba başına bir şey mi geldi?– Başı dönüyormuş ya ciddi bir problemi varsa…– Son zamanlardaki durgunluğu beni tedirgin ediyor.–
