İşte, somut ve soyut anlam konusu
Somut ve Soyut Anlam
Somut Anlam
– En az bir duyu organıyla algılanabilen varlıklardır.
– Somut anlamlı isimler doğada algılanabilir.
Örnekler: okul, ev, çamur, iplik, masa, çivi, merdiven, çatal, toprak, tencere, orman, plastik, yosun, battaniye, duman, kâğıt, çekirdek, gürültü, kablo, kaşık, yaprak, çiçek, düğme, tuz, tatlı, şemsiye, acı, ışık, gemi, çanta, gölge, ateş, kova, deniz, dağ, ova, uçak…
Soyut Anlam
– Herhangi bir duyu organıyla algılanamayan varlıklardır.
Örnekler: kaygı, üzüntü, kısmet, kibir, hoşgörü, sorumluluk, insanlık, alçak gönüllülük, güven, dostluk, saygı, merak, duygu, kültür, kuşku, azim, kıskançlık, şans, bencillik, sabır, mantık, iyilik, kötülük, mutluluk, kader, vicdan, zekâ, keder, güzellik, çirkinlik, samimiyet…
Dikkat: Soyut anlamın algılanmaması olmadığı anlamına gelmez. Örneğin “zekâ” kelimesi algılanamaz ancak vardır.
Detaylı Tablo
| Kelime | Anlamı | Hangi Duyu? |
| Ateş | Somut | Dokunma, görme |
| Hayal | Soyut | – YOK – |
| Mersin | Somut | Görme |
| Hava | Somut | Dokunma |
| Mutluluk | Soyut | – YOK – |
| Gölge | Somut | Görme |
| Huzur | Soyut | – YOK – |
| Üzüntü | Soyut | – YOK – |
| Rüzgâr | Somut | Dokunma |
| Perde | Somut | Görme, dokunma |
| İyilik | Soyut | – YOK – |
| Köpük | Somut | Görme, dokunma |
| Cızırtı | Somut | İşitme |
| Somut Anlam | Soyut Anlam |
| Doğada bulunur. | Doğada bulunmaz. |
| Beş duyu organından en az biriyle algılanabilir. | Herhangi bir duyu organıyla algılanamaz. |
| Örnekler: insan, korkuluk… | Örnekler: insanlık, korku… |
Dikkat: Mecaz anlamlı kelimeler yeni ve soyut anlam özelliği kazanan kelimelerdir.
Taktik: Betimleme bildiren ifadeler, yansıma sözcükler somut anlamlıdır.
Örnekler:
– Güneş dağların ardına çekilirken gökyüzünde turuncu renk hakim oluyordu. (betimleme ifadesi)
– Köyün girişindeki evin ahşap pencereleri bakımsızlıktan iyice kararmış. (betimleme ifadesi)
– Kapıdan gelen gıcırtı sesiyle yerinden sıçradı. (yansıma bildiren sözcük)
Bilgi: Kimi sözcükler cümledeki kullanıma bağlı olarak somut ya da soyut anlam özelliği kazanabilir. Bu durum sözcüğün çok anlam özelliğiyle ilgilidir.
“Zaman”
– Onunla birlikteyken zamanın ne kadar hızlı geçtiğini fark edemedik. (soyut anlam)
– Boşa harcanan zaman, parmaklarımızın arasından kayıp giden ince bir kum gibidir. (somut anlam)
“Ağır”
– Elindeki ağır eşyaları uygun bir yere bıraktı. (somut anlam)
– Söylediği ağır sözlerine bir anlam veremedik. (soyut anlam)
Sıkça Sorulan Sorular
Cümlede kullanıma bağlı olarak somut veya soyut anlamlı olabilir.
Örnekler:
Kalbimiz vücudumuzun her noktasına kan pompalar. (somut)
Çok yumuşak bir kalbi vardı. (soyut)
Mecaz anlamda ise soyut, değilse somut anlamlıdır.
Hayır, somut anlamlıdır.
Hayır, soyut anlamlıdır.
Gerçek anlamda ise somuttur.








Bir yanıt yazın