İşte, nicel ve nitel anlam konusu:

Nicel ve Nitel Anlam

Nicel Anlam

Sayılabilen, ölçülebilen, artıp azalabilen özellikleri bildiren sözcüklerdir.

En, boy, yükseklik, ağırlık, derinlik, hız gibi özelliklerini ifade eder.

Örnekler

Karşımızdaki apartman çok yüksek. (Apartmanın uzunluğu ölçülebilir.)

Derin suda yüzmekten korkarım. (Suyun derinliği ölçülebilir.)

Sırtında ağır bir çantayla geldi. (Çantanın ağırlığı ölçülebilir.)

Zarfın içinden büyük bir kâğıt çıktı. (Kâğıdın büyüklüğü ölçülebilir.)

Sokağın başındaki küçük kulübe rüzgârda sallanıyordu. (Kulübenin küçüklüğü ölçülebilir.)

Son derece geniş bir salonda çalışıyoruz. (Metrekare olarak hesaplanabilir.)

Salondaki büyük masayı alt kata indirdik. (Boyut olarak ölçülebilir.)

Uzun bir yolculuktan sonra memlekete döndük. (Mesafe olarak ölçülebilir.)

Okulun bahçesi tören için oldukça geniş görünüyordu. (Alanı ölçülebilir.)

Nitel Anlam

Varlıkların niteliğini, rengini, biçimini veya değerini bildiren ancak sayıyla ifade edilemeyen sözcüklerdir.

Örnekler:

Apartman yöneticimiz çok iyi bir insandır. (İyilik ölçülemez.)

Korkak bir şekilde ve meraklı gözlerle karanlık odaya girdi. (Korkaklık ve meraklılık ölçülemez.)

Masada birbirinden lezzetli yemekler vardı. (Yemeklerin lezzeti ölçülemez.)

Zor sorular bizi ileriye taşır. (Soruların zorluğu ölçülemez.)

Elindeki ekşi elmayı yavaş yavaş yedi. (Tadın miktarı ölçülemez, türü belirtilir.)

Dürüst insanlar toplumda her zaman saygı görür. (İnsanların dürüstlüğü ölçülemez.)

Yaramaz köpeğimiz evin koltuklarında geziniyordu. (Yaramazlık ölçülemez.)

Eskimiş kıyafetiyle parkta geziniyordu. (Durum bildirir.)

Arkadaşına çok kırıcı sözler sarf etti. (Kırıcılık ölçülemez.)

Sorunlu çocukların velileriyle görüşüldü. (Kişilik özelliği)

Dikkat: Bir sözcük her zaman nicel veya her zaman nitel değildir. Cümledeki kullanımına bağlı olarak değişime uğrayabilir.

– Ağır çantayı taşımakta zorlanıyordu. (Kilo olarak ölçülebilir.)
– İstediği olmayınca ağır sözler söyledi. (Sözlerin kilosu ölçülemez, kırıcı olduğu kastedilir.)

– Evimiz parka çok yakın. (Mesafe ölçülebilir.)
– Onunla çok yakın arkadaşız. (Duygusal yakınlık ölçülemez.)

Karşılaştırmalı Örnekler

Sıkça Sorulan Sorular