N-M Değişimi Nedir?

Türkçe sözcüklerinde görülen bu ses olayı diğerlerine göre fazla duyulmasa bile kimi zaman kullandığınız sözcüklerde kimi zaman da sorularda karşınıza çıkabilir. Genellikle belli başlı sözcüklerde karşılaştığımız n-m değişiminden bahsedeceğim:

N-M Değişimi Nedir?

Dudak ünsüzlerinden biri olan “b” harfi, okunuş kolaylığı olsun diye kendinden önce bulunan ve damak ünsüzlerinden biri olan “n” harfini kabul etmez. Onun yerine kendisi gibi dudak ünsüzü olan “m” harfi gelir. Örneğin “penbe” sözcüğünde “b” ünsüzünden önceki “n” ünsüzü gider, yerine “m” ünsüzü gelir. Böylece kelimenin son hâli “pembe” olur. İşte, bu ses olayına aynı zamanda dudak ünsüzü değişmesi de denir.

Örnekler:

Cambaz (canbaz)

mbüş (cünbüş)

mbül (sünbül)

Dolambaç (dolanbaç)

Tembel (tenbel)

Kamber (kanber)

Çarşamba (çarşanba)

Ambar (anbar)

Zambak (zanbak)

Tambur (tanbur)

Pembe (penbe)

Muşamba (muşanba)

Tombul (tonbul)

Kambur (kanbur)

Saklambaç (saklanbaç)

Çember (çenber)

Tembih (tenbih)

Not: Özel isimlerde ya da birleşik yapılı sözcüklerde n-m değişimi olmaz.

Örnekler: sonbahar, onbaşı, binbaşı, külhanbeyi, Safranbolu, İstanbul…


Sıkça Sorulan Sorular

Dudak ünsüzü değişmesi (benzeşmesi) nedir?

“n-m” değişimidir. Örneğin “penbe” sözcüğünde “b” ünsüzünden önceki “n” ünsüzü gider, yerine “m” ünsüzü gelir. Böylece kelimenin son hâli “pembe” olur.

BM benzeşmesi nedir?

N-M değişimidir. Örneğin: “cambaz (canbaz)”

Dudak ünsüzleri nedir?

Alttaki dudağın üst dişe ya da dudağa değerek ifade ettiği harflerdir. Bunlar: “b, f, m, p, v” ünsüzleridir.

Çift dudak ünsüzleri nelerdir?

İki dudağın değmesiyle ifade ettiğimiz harflerdir. Bunlar: “b, m, p” ünsüzleridir.

Diş dudak ünsüzleri nelerdir?

Alt dudağın dişe değerek oluşturduğu harflerdir. Bunlar “v, f” ünsüzleridir.

Ünsüz değişimi nedir?

Ünsüz yumuşamasıdır. Sonu “p, ç, t, k” sert ünsüzlerinden biriyle biten sözcükten sonra ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde bu sert ünsüzlerin yerine “b, c, d, ğ” ünsüzlerinin gelmesidir.
Örnekler: ağacı (ağaç-ı), kitabı (kitap-ı), toprağı (toprak-ı)…

“N-M Değişimi Nedir?” üzerine 3 yorum

Yorum yapın